Câu Chuyện Cuộc Sống tuần này tiếp tục lên sóng chia sẻ với những câu chuyện: Quỹ dự phòng sức khỏe người trẻ không nên chủ quan; Sống tối giản – Hiểu đúng để hạnh phúc hơn; Ứng xử lịch sự giúp trẻ hình thành nhân cách tốt.
Quỹ dự phòng sức khỏe người trẻ không nên chủ quan
Nhiều người trẻ hiện nay vẫn thường đóng đinh suy nghĩ: “Bệnh tật là câu chuyện của tuổi già, còn thanh xuân là để cày cuốc và tận hưởng”. Thế nhưng, thực tế đang gióng lên một hồi chuông cảnh báo khi các phòng khám ngày càng chật kín những gương mặt mười chín, đôi mươi. Giữa cuồng quay công việc và chi phí y tế leo thang, việc xây dựng một quỹ dự phòng sức khỏe không còn là chuyện “để mai tính” mà đã trở thành bài toán sống còn.
Nếu như trước đây, các bệnh lý về tim mạch, xương khớp hay chuyển hóa được xem là “đặc sản” của tuổi xế chiều, thì nay chúng đang tấn công dồn dập vào nhóm đối tượng dưới 30 tuổi. Theo các khảo sát y tế, không ít bạn trẻ từ 20 đến 30 tuổi đã phải đối mặt với: Rối loạn chuyển hóa, đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, suy nhược cơ thể kéo dài, đột quỵ và thậm chí là suy thận mãn tính.
Sự chủ quan “mình còn khỏe, lo gì” khiến nhiều người phớt lờ các dấu hiệu cảnh báo của cơ thể. Để rồi khi biến cố ập đến, họ ngỡ ngàng nhận ra sức khỏe không phải là một nguồn tài nguyên vô hạn.
Một thực tế phổ biến là người trẻ đi làm thường phó mặc hoàn toàn cho gói bảo hiểm y tế cơ bản do doanh nghiệp chi trả. Tuy nhiên, các chuyên gia tài chính và y tế đều đồng tình rằng: Bảo hiểm cơ bản chỉ là điều kiện cần, chưa bao giờ là đủ.
Ths Bs CKII Lê Thị Hồng Nhung cho biết: “Công ty thường chỉ tầm soát các bệnh lý cơ bản. Khi gặp các ca bệnh sâu, bệnh hiểm nghèo cần điều trị lâu dài, chi phí sẽ vượt xa danh mục được bảo hiểm chi trả. Nếu không có khoản dự phòng riêng, người trẻ rất dễ rơi vào khủng hoảng tài chính”.
Những biến cố sức khỏe bất ngờ có thể thổi bay toàn bộ số tiền tiết kiệm tích góp nhiều năm chỉ trong vài tuần viện phí. Không ít trường hợp phải vay mượn ngược xuôi, biến gánh nặng cá nhân thành áp lực đè nặng lên vai gia đình.
Xây dựng quỹ dự phòng sức khỏe không khó như nhiều người lầm tưởng. Thay vì cuốn theo lối sống tiêu dùng, chi tiêu theo cảm xúc, các chuyên gia gợi ý người trẻ nên áp dụng cơ chế tiết kiệm kỷ luật bằng phương pháp chia 3 tài khoản ngân hàng ngay khi nhận lương:
Tài khoản 1 (Tích lũy & Dự phòng sức khỏe): Trích ngay một phần thu nhập cố định mỗi tháng vào đây và “quên nó đi”. Khoản này tuyệt đối không động đến trừ khi có sự cố y tế. Tài khoản 2 (Hưởng thụ & Chi tiêu cá nhân): Giới hạn trong khoảng 10% thu nhập dành cho mua sắm, ăn uống, giải trí để cân bằng cuộc sống. Tài khoản 3 (Sinh hoạt phí thiết yếu): Phần còn lại dùng để gói ghém các chi phí cố định như tiền nhà, tiền điện nước, ăn uống hàng ngày.
Bên cạnh việc tích lũy tiền mặt, việc chủ động tham gia thêm các gói bảo hiểm bệnh hiểm nghèo thương mại từ sớm cũng là một bước đi thông minh, giúp chuyển giao rủi ro tài chính khi chẳng may gặp biến cố lớn.
Tiền bạc chỉ là công cụ ứng phó, ý thức bảo vệ sức khỏe mới là gốc rễ của vấn đề. Song song với việc lập quỹ, người trẻ cần chủ động thực hiện “cách mạng” trong lối sống hàng ngày: Hạn chế thức khuya, trả lại cho cơ thể thời gian phục hồi tự nhiên. Kiểm soát căng thẳng, không để áp lực công việc “bào mòn” tinh thần. Từ bỏ thói quen xấu, hạn chế lạm dụng chất kích thích, đồ ăn nhanh. Duy trì vận động, tập thể dục đều đặn và thiết lập chế độ ăn uống, nghỉ ngơi hợp lý.
Một cơ thể khỏe mạnh kết hợp cùng một quỹ tài chính vững vàng chính là chiếc lá chắn hoàn hảo nhất. Đừng đợi đến khi đứng trước cửa phòng cấp cứu mới hối tiếc về những tháng ngày chủ quan của tuổi trẻ.
Sống tối giản – Hiểu đúng để hạnh phúc hơn
Giữa nhịp sống hiện đại đầy rẫy những lựa chọn, áp lực công việc cùng sự bùng nổ của công nghệ, nhiều người trẻ luôn rơi vào trạng thái bận rộn quá tải. Không ít người nhận ra mình đang kiệt sức vì chạy theo các nhu cầu vật chất xa xỉ hay những xu hướng hào nhoáng trên mạng xã hội.
Trong bối cảnh đó, lối sống tối giản (Minimalism) đã xuất hiện và nhanh chóng trở thành một “bộ phanh” giúp thế hệ trẻ sống chậm lại, giảm bớt áp lực và tái tập trung vào những giá trị cốt lõi. Tuy nhiên, khi trở thành một trào lưu phổ biến, lối sống này cũng vô tình tạo ra những chiếc khuôn áp lực nếu không được thấu hiểu một cách trọn vẹn.
Nhiều người thường lầm tưởng sống tối giản chỉ gói gọn ở việc vứt bớt đồ đạc hay thắt lưng buộc bụng trong chi tiêu. Thực tế, đối với người trẻ hiện đại, lối sống này mang một hàm nghĩa rộng và sâu sắc hơn nhiều: Tối giản vật chất (Tiêu dùng có chọn lọc) là hạn chế tối đa việc mua sắm theo cảm xúc hay lao vào các mùa “săn sale”. Chỉ xuống tiền cho những món đồ thực sự cần thiết, từ đó cân đối thu nhập và dành nguồn lực cho các mục tiêu dài hạn như học tập, phát triển bản thân.
Tối giản mối quan hệ là thay vì tốn thời gian cho những cuộc tụ tập, xã giao vô thưởng vô phạt, người trẻ chọn lọc và đầu tư sâu cho những mối quan hệ chất lượng, mang lại giá trị tinh thần thực sự. Tối giản thông tin (Thanh lọc tâm trí) là trong kỷ nguyên số, việc tiếp nhận một lượng dữ liệu khổng lồ mỗi ngày dễ khiến não bộ rơi vào căng thẳng (stress) do vô thức so sánh bản thân với người khác. Việc chủ động ngắt kết nối, chọn lọc thông tin giúp đầu óc có khoảng không để nghỉ ngơi.
Chuyên gia tâm lý Phạm Hoàng Long cho biết: “Biết thanh lọc bớt đi những thông tin thừa thãi giúp não bộ có thời gian tái tạo, bảo vệ người trẻ khỏi những áp lực tâm lý và sự phụ thuộc vào ngoại cảnh”.
Khi được vận hành đúng cách, lối sống tối giản mang lại cho người trẻ những lợi ích vượt trội, góp phần xây dựng một phong cách sống bền vững: Tối ưu hóa tài chính và thời gian, cắt giảm được những khoản chi tiêu lãng phí đồng nghĩa với việc tích lũy được một nguồn bệ phóng kinh tế vững vàng hơn cho tương lai.
Xác định mục tiêu sắc bén hơn, khi không bị xao nhãng bởi những yếu tố bề nổi, người trẻ dễ dàng nhìn thấu năng lực và mong muốn cốt lõi của mình, từ đó đưa ra những lựa chọn nghề nghiệp và cuộc sống chính xác. Trưởng thành và tự chủ, tối giản giúp con người bớt phụ thuộc vào những định kiến hay tiêu chuẩn của số đông, giúp cá nhân tự tin đứng vững trên đôi chân của mình.
Bất kỳ xu hướng nào khi lan tỏa mạnh mẽ trên mạng xã hội cũng dễ để lại những “tác dụng phụ”. Khi sống tối giản trở thành một trào lưu để “bằng bạn bằng bè”, một số người lại vô tình ép bản thân vào những tiêu chuẩn, con số cứng nhắc (như phải sở hữu dưới bao nhiêu món đồ, phải cắt bỏ hoàn toàn việc giải trí,…). Sự gượng ép này không những không mang lại sự bình yên, ngược lại còn tạo nên một loại áp lực tâm lý mới, dẫn đến sự cực đoan.
Chuyên gia tâm lý Phạm Hoàng Long đưa ra lời khuyên: “Tinh thần của lối sống tối giản không nằm ở hình thức biểu hiện bên ngoài, mà nằm ở tư duy biết đủ. Sống tối giản không cân, đo, đong, đếm bằng việc bạn đã cắt giảm được bao nhiêu phần trăm đồ đạc, mà là bạn giữ lại được bao nhiêu điều thực sự ý nghĩa. Bản chất cốt lõi để có một cuộc sống an vui chính là: Hiểu rõ bản thân muốn gì, cần gì và điều gì phù hợp với mình”.
Khi xác định được giá trị của chính mình, người trẻ sẽ tự khắc tìm thấy trạng thái cân bằng, nhẹ nhõm và chạm tay vào hạnh phúc đích thực mà không bị cuốn đi bởi bất kỳ làn sóng trào lưu nào.
Ứng xử lịch sự giúp trẻ hình thành nhân cách tốt
Hình ảnh một đứa trẻ biết cúi đầu chào người lớn, nhận quà bằng hai tay với lời “dạ, em cảm ơn” hay chủ động nói lời xin lỗi khi làm sai luôn để lại ấn tượng đẹp trong lòng mọi người. Những hành vi nhỏ bé ấy không đơn thuần là biểu hiện của một “đứa trẻ ngoan”, mà sâu xa hơn, chính là những viên gạch đầu tiên đặt nền móng cho một nhân cách tử tế, biết thấu hiểu và giàu lòng trắc ẩn trong tương lai. Tuy nhiên, nhân cách không tự nhiên hình thành mà là kết quả của một quá trình rèn luyện bền bỉ, nơi gia đình đóng vai trò quyết định.
Trong quá trình trưởng thành, trẻ nhỏ không tránh khỏi những hành vi bộc phát do cảm xúc nhất thời. Lúc này, cách phản ứng và định hướng của người lớn sẽ quyết định hành vi đó trở thành thói quen tốt hay xấu. Nếu những lệch chuẩn nhỏ không được uốn nắn kịp thời, trẻ sẽ mặc định đó là điều bình thường và hình thành lối giao tiếp thiếu chuẩn mực.
Các chuyên gia giáo dục nhận định rằng, gia đình chính là cái nôi hình thành phản xạ giao tiếp đầu đời của một đứa trẻ. Mọi lời nói, hành vi của cha mẹ, ông bà chính là tấm gương lớn nhất để trẻ soi vào. Có thể ví gia đình cung cấp ‘mã nguồn’ – tức là bản chất nhân cách của đứa trẻ; còn môi trường xã hội xung quanh chính là bối cảnh để trẻ thực hành mạng mã nguồn đó.
Do đó, thay vì áp dụng những khuôn mẫu giáo dục cứng nhắc, dọa nạt hay ép buộc, việc cha mẹ tự làm gương thông qua cách cư xử chuẩn mực hàng ngày sẽ mang lại hiệu quả tích cực nhất. Khi trẻ làm sai, thay vì trách mắng, một thái độ nhẹ nhàng phân tích hậu quả sẽ giúp trẻ tự nhận thức, học cách lắng nghe và biết kiểm soát hành vi, cảm xúc của chính mình.
Khi trẻ lớn dần, điện thoại thông minh và mạng xã hội trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống. Lúc này, văn hóa ứng xử của trẻ không còn gói gọn ở thế giới thực mà được phản ánh rõ nét qua từng dòng bình luận, cách trò chuyện hay những nội dung chia sẻ trên không gian số.
Việc thiếu kỹ năng kiểm soát trên môi trường mạng dễ khiến trẻ vô tình tham gia vào các hội nhóm tiêu cực, buông lời ác ý hoặc xâm phạm quyền riêng tư của người khác. Vì vậy, bên cạnh việc dạy con ứng xử đời thực, cha mẹ cần chủ động đồng hành cùng con trên mạng xã hội bằng các nguyên tắc. Thiết lập nguyên tắc an toàn. hướng dẫn con cách bảo mật tài khoản, cách đăng nhập và giới hạn những thông tin cá nhân, gia đình, bạn bè được phép chia sẻ. Can thiệp sớm dựa trên sự lắng nghe, khi phát hiện con có những hành vi cư xử chưa đúng mực trên mạng (dù là trong tin nhắn riêng hay nhóm kín), cha mẹ cần trò chuyện với con càng sớm càng tốt. Không vội vàng phê phán, hãy lắng nghe để hiểu rõ nguyên nhân thay vì chỉ trích, từ đó định hướng cho con cách giao tiếp văn minh và có trách nhiệm.
Ứng xử lịch sự không phải là những phép tắc giao tiếp sáo rỗng hay mang tính đối phó, mà là nền tảng cốt lõi giúp trẻ xây dựng các mối quan hệ xã hội lành mạnh và phát triển tư duy đạo đức bền vững.
Được nuôi dưỡng trong một môi trường gia đình văn minh, được tôn trọng và định hướng đúng đắn từ sớm, trẻ sẽ tự khắc hình thành ý thức tôn trọng bản thân và mọi người xung quanh. Những thói quen tích cực được vun đắp mỗi ngày sẽ là hành trang vô giá giúp các em tự tin hòa nhập, trở thành những công dân có trách nhiệm và thành công trong cuộc sống tương lai.
Câu Chuyện Cuộc Sống là chương trình có thời lượng 7-9 phút khai thác thông tin đa chiều, khách quan về các vấn đề đời sống xã hội đang được công chúng quan tâm. Bằng những cuộc đối thoại ngắn kết hợp video dàn dựng, phóng sự phản ánh, Câu Chuyện Cuộc Sống làm khơi gợi lên những chủ đề đang được xã hội quan tâm như: đạo đức gia đình, trách nhiệm với xã hội, pháp luật, pháp lý, văn hóa, an toàn sống của những cá nhân, tập thể điển hình,…
Bên cạnh đó, Câu Chuyện Cuộc Sống còn chia sẻ những ý kiến phân tích, đánh giá từ các chuyên gia, những suy ngẫm, trăn trở về các sự kiện, vấn đề trong xã hội đã, đang và sẽ diễn ra. Đồng thời, chương trình còn tạo nên kênh thông tin phản biện, định hướng dư luận xã hội, mang đến những kỳ vọng về sự tốt đẹp, an lành và hướng thiện.
Câu Chuyện Cuộc Sống phát sóng vào lúc 19:50 Thứ Ba, Thứ Năm và Thứ Sáu hàng tuần trên kênh THVL1. Chương trình do Báo và phát thanh, truyền hình Vĩnh Long phối hợp Jet Studio thực hiện.
Thy Ân
_20170417100100243.jpg)
_20170706041813783.jpg)
