Điện hóa đang định hình ngành ô tô toàn cầu khi xe điện và hybrid chiếm khoảng 25% doanh số xe mới.
Sự dịch chuyển từ ô tô sử dụng động cơ đốt trong sang xe điện đang diễn ra với tốc độ nhanh hơn dự báo của nhiều tổ chức nghiên cứu. Không còn là xu hướng của riêng châu Âu hay Trung Quốc, làn sóng điện hóa đã lan rộng sang nhiều nền kinh tế mới nổi.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam nổi lên như một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất khu vực, phản ánh sự cộng hưởng giữa chính sách hỗ trợ, sự tham gia của doanh nghiệp nội địa và xu hướng tiêu dùng mới.
Cuộc đua xe điện bước sang giai đoạn tăng tốc
Nếu cách đây vài năm, xe điện vẫn được xem là một phân khúc nhiều tiềm năng nhưng chưa đủ sức tạo ra thay đổi lớn, thì hiện nay bức tranh đã khác. Theo Báo cáo Triển vọng xe điện toàn cầu 2026 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), xe điện và xe hybrid sạc điện hiện chiếm khoảng một phần tư tổng doanh số ô tô mới trên thế giới. Nói cách khác, cứ bốn chiếc xe bán ra thì có một chiếc sử dụng công nghệ điện hóa.
Việt Nam đang nổi lên như một điểm sáng trên bản đồ xe điện toàn cầu.Đây được xem là cột mốc quan trọng đối với ngành công nghiệp ô tô toàn cầu. Tỷ lệ này đã tăng nhiều lần chỉ trong vài năm, cho thấy quá trình chuyển dịch sang phương tiện phát thải thấp không còn diễn ra theo từng thị trường riêng lẻ mà đã trở thành xu hướng chung của ngành.
Dữ liệu của IEA cũng cho thấy số quốc gia có xe điện và hybrid chiếm trên một nửa doanh số ô tô mới ngày càng nhiều. Điều này phản ánh khoảng cách giữa các thị trường tiên phong và phần còn lại của thế giới đang dần thu hẹp, khi ngày càng nhiều quốc gia đưa điện hóa vào chiến lược phát triển giao thông và giảm phát thải.
Na Uy tiếp tục là hình mẫu tiêu biểu. Gần như toàn bộ ô tô mới bán ra tại quốc gia Bắc Âu đều là xe điện hoặc hybrid. Thành công này không đến từ yếu tố ngẫu nhiên mà là kết quả của chiến lược kéo dài nhiều thập kỷ, từ ưu đãi thuế, miễn giảm phí cầu đường, hỗ trợ bãi đỗ xe đến đầu tư mạng lưới trạm sạc rộng khắp. Cùng với đó, giá nhiên liệu hóa thạch luôn ở mức cao càng thúc đẩy người dân lựa chọn phương tiện chạy điện.
Trong khi đó, Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò đầu tàu của thị trường xe điện toàn cầu. Không chỉ là quốc gia đầu tiên có hơn một nửa lượng ô tô mới bán ra là xe điện và hybrid trong nhóm các nền kinh tế lớn, Trung Quốc còn chiếm khoảng 62% tổng doanh số xe điện toàn cầu.
Sự thay đổi cũng thể hiện rõ ở cuộc cạnh tranh giữa các doanh nghiệp. BYD đã vượt Tesla để trở thành hãng xe điện và hybrid có doanh số lớn nhất thế giới. Đây được xem là dấu mốc quan trọng, phản ánh vai trò ngày càng lớn của các nhà sản xuất châu Á trong quá trình tái định hình ngành công nghiệp ô tô.
Việt Nam nổi lên như điểm sáng mới của Đông Nam Á
Đông Nam Á đang trở thành khu vực thu hút sự quan tâm của các hãng xe toàn cầu. Dân số đông, tốc độ đô thị hóa nhanh cùng nhu cầu sở hữu ô tô ngày càng lớn tạo ra dư địa phát triển đáng kể cho phương tiện sử dụng năng lượng sạch. Trong bức tranh chung ấy, Việt Nam được IEA đánh giá là thị trường có bước tiến nổi bật nhất khu vực.
Theo Báo cáo Triển vọng xe điện toàn cầu 2026 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), xe điện và hybrid hiện chiếm gần 40% tổng doanh số ô tô mới tại Việt Nam. Đây là tỷ lệ cao nhất Đông Nam Á và vượt nhiều thị trường châu Âu vốn có lịch sử phát triển xe điện lâu năm.
IEA cho rằng kết quả trên đến từ sự kết hợp giữa chính sách khuyến khích của Chính phủ và vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp trong nước. Việc miễn lệ phí trước bạ đối với ô tô điện chạy pin từ năm 2022 đã góp phần giảm đáng kể chi phí sở hữu, trong khi hệ sinh thái sản phẩm và hạ tầng sạc liên tục được mở rộng giúp người tiêu dùng tự tin hơn khi chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện.
Không chỉ Việt Nam, nhiều quốc gia Đông Nam Á cũng đang đẩy mạnh điện hóa ngành ô tô thông qua các gói hỗ trợ tài chính và ưu đãi thuế. Tại Thái Lan, các chương trình EV 3.0 và EV 3.5 tiếp tục khuyến khích cả sản xuất lẫn tiêu dùng, đưa xe điện lên gần một phần tư tổng doanh số ô tô mới.
Indonesia cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao sau khi áp dụng chính sách miễn thuế giá trị gia tăng và ưu đãi thuế nhập khẩu đối với xe điện. Trong khi đó, Malaysia và Philippines dù xuất phát điểm thấp hơn nhưng đều chứng kiến.
Trong bối cảnh quá trình điện hóa đang định hình lại chuỗi giá trị của ngành ô tô toàn cầu, Việt Nam không chỉ đứng trước cơ hội mở rộng thị trường tiêu dùng mà còn có khả năng tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất khu vực.
Nếu tận dụng tốt lợi thế hiện có và tiếp tục đầu tư vào hạ tầng cũng như công nghệ, Việt Nam hoàn toàn có thể chuyển từ một thị trường tăng trưởng nhanh trở thành một trung tâm sản xuất xe điện có sức cạnh tranh trong khu vực.
Theo vnbusiness.vn
Bài viết đóng góp, xin gửi về email:
lamanpv@gmail.com
_20170417100100243.jpg)
_20170706041813783.jpg)
